Người bị yêu cầu dẫn độ là gì? Dẫn độ tạm thời như thế nào? Tòa án nhân dân phải từ chối dẫn độ trong trường hợp nào?

1. Người bị yêu cầu dẫn độ là gì?

Căn cứ theo khoản 2 Điều 3 Luật Dẫn độ 2025 có giải thích người bị yêu cầu dẫn độ là người có hành vi phạm tội hoặc người bị kết án hình sự ở nước yêu cầu dẫn độ mà pháp luật của nước đó và nước được yêu cầu dẫn độ cùng quy định hành vi đó cấu thành tội phạm.

Người bị yêu cầu dẫn độ là gì? Dẫn độ tạm thời như thế nào? (Hình từ Internet)

2. Dẫn độ tạm thời như thế nào?

Tại Điều 39 Luật Dẫn độ 2025 quy định dẫn độ tạm thời như sau:

- Trường hợp việc hoãn thi hành quyết định dẫn độ quy định tại khoản 1 Điều 38 của Luật Dẫn độ 2025 cản trở việc truy cứu trách nhiệm hình sự ở nước ngoài do hết thời hiệu hoặc gây khó khăn nghiêm trọng cho việc truy cứu trách nhiệm hình sự về tội bị yêu cầu dẫn độ thì theo đề nghị của nước yêu cầu dẫn độ thông qua Bộ Công an, trên cơ sở ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân và cơ quan Công an có thẩm quyền đang truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc cơ quan quản lý thi hành án hình sự đối với người bị yêu cầu dẫn độ, Chánh án Tòa án nhân dân đã ra quyết định hoãn dẫn độ có thể ra quyết định dẫn độ tạm thời người bị yêu cầu dẫn độ cho nước yêu cầu dẫn độ. Việc thi hành quyết định dẫn độ tạm thời được thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định tại các điều 35, 36 và 37 Luật Dẫn độ 2025.

- Người bị dẫn độ tạm thời phải được chuyển giao lại ngay cho Việt Nam sau khi quá trình truy cứu trách nhiệm hình sự tại nước yêu cầu dẫn độ kết thúc hoặc hết thời hạn yêu cầu dẫn độ tạm thời mà Việt Nam và nước yêu cầu dẫn độ đã thỏa thuận để tiếp tục truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành án đối với người bị yêu cầu dẫn độ tại Việt Nam. Quyết định dẫn độ tạm thời hết hiệu lực khi người bị dẫn độ tạm thời được chuyển giao về Việt Nam.

- Trường hợp nước yêu cầu dẫn độ không có yêu cầu dẫn độ mới, sau khi kết thúc quá trình truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành án đối với người bị yêu cầu dẫn độ tại Việt Nam, Chánh án Tòa án nhân dân đã ra quyết định dẫn độ tạm thời cho tiếp tục thực hiện quyết định thi hành quyết định dẫn độ. Trường hợp nước yêu cầu dẫn độ có yêu cầu dẫn độ mới thì theo đề nghị của Bộ Công an, Chánh án Tòa án nhân dân đã ra quyết định dẫn độ tạm thời hủy quyết định dẫn độ, quyết định thi hành quyết định dẫn độ để xem xét, giải quyết yêu cầu dẫn độ mới theo quy định của Luật Dẫn độ 2025 nếu có lý do chính đáng.

3. Tòa án nhân dân phải từ chối dẫn độ trong trường hợp nào?

Theo khoản 1 Điều 41 Luật Dẫn độ 2025 quy định Tòa án nhân dân có thẩm quyền phải từ chối dẫn độ nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Không phù hợp với nguyên tắc quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật Dẫn độ 2025;

- Tội phạm bị yêu cầu dẫn độ không đáp ứng quy định tại Điều 7 Luật Dẫn độ 2025;

- Người bị yêu cầu dẫn độ là công dân Việt Nam;

- Hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc hết thời hiệu thi hành bản án đối với người bị yêu cầu dẫn độ theo quy định của pháp luật Việt Nam;

- Người bị yêu cầu dẫn độ đã bị Tòa án của Việt Nam kết tội bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật hoặc được tuyên không có tội hoặc được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc được miễn thi hành hình phạt về hành vi phạm tội; được nêu trong yêu cầu dẫn độ hoặc vụ án đã bị đình chỉ theo quy định của pháp luật Việt Nam;

- Người bị yêu cầu dẫn độ có nguy cơ bị truy bức, tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người ở nước yêu cầu dẫn độ;

- Yêu cầu dẫn độ được đưa ra vì lý do chủng tộc, tôn giáo, giới tính, quốc tịch, nguồn gốc dân tộc, thành phần xã hội hoặc quan điểm chính trị của người bị yêu cầu dẫn độ hoặc vì lý do này mà người đó có thể bị đối xử không công bằng trong quá trình truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành bản án đối với người đó.