Trợ giúp pháp lý (TGPL) là một chính sách xã hội đặc thù, thể hiện sâu sắc bản chất nhân văn của Nhà nước pháp quyền, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là quyền tiếp cận công lý của các nhóm yếu thế. Vì vậy, TGPL luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm bảo đảm thực hiện.

Xác định rõ vai trò, tầm quan trọng của công tác TGPL, ngay từ đầu năm, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Ninh Bình (Trung tâm) đã tham mưu UBND tỉnh, Sở Tư pháp ban hành các kế hoạch, văn bản nhằm tổ chức triển khai các hoạt động TGPL, các nhiệm vụ theo các Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2025 trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt sau khi sáp nhập, Trung tâm đã nhanh chóng ổn định, kiện toàn bộ máy tổ chức, nguồn nhân lực với 61 cán bộ, viên chức, người lao động trong đó có 24 trợ giúp viên pháp lý và tiếp tục triển khai đồng bộ, có hiệu quả các nhiệm vụ được giao trong năm 2025; đồng thời quán triệt các văn bản pháp luật về TGPL và triển khai các nhiệm vụ năm đến từng viên chức, người lao động trong đơn vị.

Công tác truyền thông về TGPL được triển khai rộng khắp, tiếp cận đông đảo người dân

Một trong những nhiệm vụ được Trung tâm đặc biệt quan tâm chỉ đạo triển khai sát sao và được tổ chức thực hiện có hiệu quả là công tác tập huấn, truyền thông về TGPL tại cơ sở và các nhiệm vụ được giao theo các Chương trình mục tiêu quốc gia và các Chương trình hành động quốc gia liên quan đến TGPL. Các hoạt động truyền thông về TGPL được đẩy mạnh với nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Trong năm 2025, Trung tâm đã tổ chức 86 cuộc truyền thông, tập huấn tại cơ sở cho hơn 10.000 người dân; 17 lớp tập huấn cho trên 1.500 người, tư vấn miễn phí hơn 300 trường hợp; phát gần 50.000 tờ gấp, 175 bảng thông tin, biểu mẫu phục vụ công tác truyền thông. Trong đó, đặc biệt Trung tâm đã chú trọng triển khai các hoạt động truyền thông cho các đối tượng như: Người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, người nghèo, người khuyết tật, người cao tuổi, phụ nữ, học sinh… đảm bảo hoạt động truyền thông về TGPL được bao phủ rộng khắp đặc biệt là với những đối tượng yếu thế trong xã hội.

Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác TGPL

Trung tâm đã đẩy mạnh tuyên truyền các quy định của pháp luật mới chung, các quy định về TGPL và hoạt động của Trung tâm nói riêng bằng nhiều hình thức đa dạng thông qua việc biên tập tin bài đăng tải trên các Trang thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật, Trang thông tin điện tử Sở Tư pháp, các ứng dụng mạng xã hội Facebook. Trong năm 2025, Trung tâm phối hợp với Báo và Đài phát thanh - Truyền hình Ninh Bình xây dựng và phát hành 01 chuyên mục, 01 phóng sự về trợ giúp pháp lý cho người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Ninh Bình; được Đài Truyền hình Việt Nam VTV lựa chọn làm chuyên mục truyền thông Pháp luật "Tiêu điểm chính sách" số phát ngày 27/12/2025. Đặc biệt, nhằm đáp ứng các yêu cầu về chuyển đổi số trong tình hình mới, Trung tâm đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong công tác TGPL, sử dụng công nghệ AI và ứng dụng ChatGPT trong việc tạo các video clip sinh động bằng AI để tuyên truyền các quy định của pháp luật, thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân. Bên cạnh đó, Trung tâm duy trì thực hiện cập nhật hồ sơ vụ việc TGPL lên Hệ thống quản lý tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý theo đúng quy định; thực hiện tiếp nhận yêu cầu TGPL trên Cổng dịch vụ công quốc gia…

Hiệu quả giải quyết các vụ việc TGPL tiếp tục được nâng cao

Công tác phối hợp TGPL trong hoạt động tố tụng ngày càng tăng lên. Trung tâm đã phối hợp chặt chẽ, linh hoạt, hiệu quả với các cơ quan tiến hành tố tụng, các tổ chức có liên quan trọng việc tổ chức thực hiện hiệu quả các vụ việc TGPL. Số lượng vụ việc do các cơ quan tiến hành tố tụng giới thiệu, thông báo, thông tin đến Trung tâm chiếm tỷ lệ cao trong tổng số các vụ việc tham gia tố tụng. Trong năm 2025, Trung tâm đã thực hiện 2.024 vụ việc tăng 191 vụ việc so với cùng kỳ năm ngoái, số vụ việc hoàn thành là 1.275 vụ việc trong đó: Thực hiện tư vấn 397 vụ việc, tham gia tố tụng 873 vụ việc, đại diện ngoài tố tụng 05 vụ việc. Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng vụ việc tham gia tố tụng cũng ngày càng được nâng cao với các tiêu chí thẩm định, đánh giá cụ thể. Trung tâm Trợ giúp pháp lý đã triển khai công tác thẩm định chất lượng và đánh giá hiệu quả vụ việc TGPL theo quy định của Bộ Tư pháp; tất cả các vụ việc đều được đánh giá đạt chất lượng khá trở lên, từ 01/11/2024 đến 31/10/2025, có 324 vụ việc TGPL đạt tiêu chí thành công hiệu quả. Trong năm 2025, không có phản ánh, khiếu nại hay tố cáo liên quan đến người thực hiện TGPL, khẳng định chất lượng và hiệu quả hoạt động của Trung tâm.

Với những kết quả đạt được của công tác TGPL thời gian qua nói chung và trong năm 2025 nói riêng đã tiếp tục khẳng định vai trò của TGPL, vai trò, vị thế của Trung tâm trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật; đặc biệt là quyền và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng yếu thế, dễ tổn thương trong xã hội, góp phần xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và thực hiện có hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước, giúp ổn định tình hình trật tự an toàn xã hội tại địa phương.

T.H