Ngày 25/6/2025, tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều củaLuật Xử lý vi phạm hành chính (Luật số 88/2025/QH15), Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025.

Theo đó, nhiều nội dung cơ bản, quan trọng của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (Luật XLVPHC) như: Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính; Xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử; Phạt tiền đối với việc xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản; Tăng thời hạn gửi quyết định xử phạt vi phạm hành chính để thi hành; Bổ sung thêm hình thức gửi quyết định xử phạt; Thẩm quyền lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc...đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng bảo đảm thể chế kịp thời, đầy đủ đường lối, chủ trương của Đảng, cụ thể hóa quy định của Hiến pháp đảm bảo về quyền con người, quyền công dân, đồng thời, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật. Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính cơ bản khắc phục những khó khăn, vướng mắc, tồn tại trong thực tiễn thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, góp phần phát triển kinh tế xã hội.

Một số điểm mới của Luật số 88/2025/QH15 được sửa đổi, bổ sung như sau:

1. Tăng thời hiệu xử phạt hành chính lên 2 năm với nhiều lĩnh vực

Điểm a khoản 1 Điều 6Luật XLVPHC được sửa đổi, bổ sungbởi khoản 1 Điều 1 Luật số 88/2025/QH15, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 01 năm, trừ các lĩnh vực sau: Vi phạm hành chính về kế toán; hóa đơn; phí, lệ phí; kinh doanh bảo hiểm; quản lý giá; chứng khoán; sở hữu trí tuệ; xây dựng; thủy sản; lâm nghiệp; điều tra, quy hoạch, thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên nước; hoạt động dầu khí và hoạt động khoáng sản khác; bảo vệ môi trường; năng lượng nguyên tử; quản lý, phát triển nhà và công sở; đất đai; đê điều; báo chí; xuất bản; sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; quản lý lao động ngoài nước; khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Đối với các vi phạm trong các lĩnh vực này, thời hiệu xử phạt hành chính là 02 năm.

Vi phạm hành chính về thuế, kiểm toán độc lập thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, pháp luật về kiểm toán độc lập.

2. Xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử

Bổ sung Điều 18a vào sau Điều 18 của Luật XLVPHC (khoản 2 Điều 1 Luật số 88/2025/QH15):Việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử được thực hiện khi bảo đảm điều kiện về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, thông tin.

Việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:

Tuân thủ quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, pháp luật về giao dịch điện tử và pháp luật có liên quan;

Việc thu thập, lưu trữ, khai thác, sử dụng dữ liệu phải bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, an toàn, đúng mục đích, phạm vi theo quy định của pháp luật;

 Kết nối hệ thống, chia sẻ dữ liệu, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời phục vụ quản lý nhà nước và giám sát của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Đây là một điểm mới, lần đầu tiên được quy định trong Luật số88/2025/QH15tạo cơ sở pháp lý cụ thể, rõ ràng hơn cho việc triển khai các hoạt động như lập biên bản điện tử, ký số quyết định xử phạt, gửi nhận thông báo qua hệ thống điện tử, kết nối và chia sẻ dữ liệu xử lý vi phạm hành chính giữa các cơ quan,đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

3. Xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản

* Tăng gấp đôi mức phạt tiền không lập biên bản:Theo quy định tại khoản 8 Điều 1Luật số 88/2025/QH15 thìxử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản được áp dụng đối với xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 500.000 đồng đối với cá nhân, 1.000.000 đồng đối với tổ chức.

 * Bổ sung thêm trường hợp xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản, đó là trường hợphành vi vi phạm do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự chuyển đến theo quy định tại khoản 1 Điều 63 của Luật này.

4. Sửa đổi quy định về việc chuyển biên bản cho người có thẩm quyền xử phạt

Khoản 5 Điều 58 Luật XLVPHC được sửa đổi, bổ sung bởi điểm c khoản 9 Điều 1 Luật số 88/2025/QH15 quy định: Biên bản vi phạm hành chính lập xong phải được giao cho cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính 01 bản; trường hợp vi phạm hành chính không thuộc thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản thì biên bản và các tài liệu khác phải được chuyển kịp thờicho người có thẩm quyền xử phạt, trừ trường hợp vi phạm hành chính xảy ra trên biển, đường thủy nội địa hoặc tàu bay, tàu biển, phương tiện thủy nội địa, tàu hỏa.

Như vậy, Luật số 88/2025/QH15 quy định trong trường hợp vi phạm hành chính không thuộc thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản,thìviệc chuyển biên bản và các tài liệu khác cho người có thẩm quyền xử phạtphải được thực hiện kịp thời (Luật XLVPHC quy định chuyển cho người có thẩm quyền xử phạt trong thời hạn 24 giờ kể từ khi lập biên bản).

5. Bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

          Bổ sung Điều 37 a vào Chương II Phần thứ hai và vào sau Điều 37của Luật XLVPHC (Khoản 4 Điều 1 Luật số 88/2025/QH15), trong đó quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh như: Thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ giúp Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực; Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Thủ trưởng Chi cục thuộc Cục thuộc Bộ và tương đương; Thủ trưởng Chi cục thuộc cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và tương đương…

          6. Tăng thời hạn gửi quyết định xử phạt vi phạm hành chính để thi hành; Bổ sung thêm hình thức gửi quyết định xử phạt VPHC

          Điều 70 Luật XLVPHCquy định:“Trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính có lập biên bản, người có thẩm quyền đã ra quyết định xử phạt phải gửi cho cá nhân, tổ chức bị xử phạt, cơ quan thu tiền phạt và cơ quan liên quan khác (nếu có) để thi hành. Quyết định xử phạt vi phạm hành chính được giao trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện bằng hình thức bảo đảm và thông báo cho cá nhân, tổ chức bị xử phạt biết”

Khoản 14 Điều 1 Luật số 88/2025/QH15 quy định: “Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, người đã ra quyết định xử phạt phải gửi cho cá nhân, tổ chức bị xử phạt, cơ quan thu tiền phạt, cơ quan liên quan khác (nếu có) để thi hành.

Việc gửi quyết định xử phạt có thể thực hiện bằng một trong các hình thức sau đây: Giao trực tiếp cho cá nhân, tổ chức bị xử phạt; Gửi qua dịch vụ bưu chính bằng hình thức bảo đảm; Gửi bằng phương thức điện tử”.

Như vậy, Luật số 88/2025/QH15 tăng thời hạn gửi quyết định xử phạt vi phạm hành chính để thi hành thêm 01 ngày làm việc và bổ sung thêm hình thức gửi quyết định xử phạt VPHC bằng phương thức gửi điện tử.

7. Sửa đổi thẩm quyền lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc

Khoản 17, Khoản 21 Điều 1 Luật số 88/2025/QH15 quy định: Đối với người dưới 18 tuổi vi phạm có nơi cư trú ổn định thì Trưởng Công an cấp xã nơi người đó cư trú lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng. Đối với người dưới 18 tuổi vi phạm không có nơi cư trú ổn định thì Trưởng Công an cấp xã nơi người đó có hành vi vi phạm pháp luật lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng.

Trường hợp người nghiện ma túy có nơi cư trú ổn định thì Trưởng Công an cấp xã nơi người đó cư trú lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; Trường hợp người nghiện ma túy không có nơi cư trú ổn định thì Trưởng Công an cấp xã nơi người đó có hành vi vi phạm pháp luật lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Như vậy, theo quy định tại Luật số 88/2025/QH15 thì người có thẩm quyền lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc là Trưởng Công an cấp xã nơi người đó cư trú, nơi người đó có hành vi vi phạm pháp luật.

Nguyễn Thị Vân Anh - Phòng Quản lý Xử lý vi phạm hành chính